مراحل تولد یک عنصر تازه

عنصرهای بدن ما از کجا آمده‌اند؟
۱۳۹۸/۰۲/۱۵
آیا جدول دوره‌ای به شکل وارونه بامعنی‌تر است؟
۱۳۹۸/۰۲/۱۵

مراحل تولد یک عنصر تازه

تصویر بالا تاریخچه کشف عنصرهای جدول دوره‌ای را نشان می‌دهد. در هر دورۀ زمانی عنصرهای جدیدی کشف شده‌اند تا جدول دوره‌ای به شکل امروزی خود، با ۱۱۸ عنصر، درآید. آخرین عنصرهای تناوب هفتم مانند اوگانسون، مسکوویم و تنسین به‌تازگی کشف شده‌اند. در مقابل، برخی عنصرها مانند مس، سرب، نقره، طلا، آهن، کربن، قلع و … از زمان باستان شناخته‌شده بودند و نمی‌توان تاریخ مشخصی را به کشف آن‌ها نسبت داد.

مجمع بین‌المللی شیمی محض و کاربردی (IUPAC) تصمیم‌گیرنده‌ اصلی در فرایند کشف، نام‌گذاری، و جایابی عنصرهای جدید در جدول دوره‌ای است. بررسی اینکه آیا واقعاً عنصر جدیدی کشف شده یا نه کار ساده‌ای نیست و براساس مجموعه‌ای از معیارهای مشخص و دقیق انجام می‌شود که توسط IUPAC و IUPAP (مجمع بین‌المللی فیزیک محض و کاربردی) وضع شد‌ه‌اند.

هنگامی که ادعای کشف عنصری جدید مطرح می‌شود، تا پیش از تأیید شدن این ادعا و نام‌گذاری رسمی عنصر، از یک نام و نماد موقت برای عنصر استفاده می‌شود. مثلاً در ماه مارس سال ۲۰۱۳، عنصر شماره  ۱۱۳ را با نام ununtrium (برگرفته از کلمه‌ای لاتین به‌معنی یک‌ـ‌یک‌ـ‌‌سه) و نماد Uut نشان می‌دادند.

پس از دریافت گزارش کشف عنصر جدید، IUPAC همراه با IUPAP به بررسی این گزارش‌ها می‌پردازد و در نهایت IUPAC گزارش‌هایی فنی منتشر می‌کند که مراجع مربوطه و آزمایشگاه(های) محل کشف عنصر در آن بررسی و شناسایی می‌شود. در سال ۲۰۱۶ چنین گزارش‌هایی برای چهار عنصر ۱۱۳، ۱۱۵، ۱۱۷ و ۱۱۸ منتشر شد.

اکنون که کشف عنصر جدید تأیید شد،‌ فرایند نام‌گذاری عنصر آغاز می‌شود. ابتدا از آزمایشگاهی که کشف را انجام داده دعوت می‌شود که در چارچوب قوانینی از پیش تعیین‌شده، نام و نشانی برای عنصر پیشنهاد دهند. بنا به این قوانین، نام عنصر می‌تواند برمبنای شخصیت‌های اسطوره‌ای، کانی‌ها، اماکن یا کشورها، خواص عنصر یا نام دانشمندان انتخاب شود. سپس IUPAC این پیشنهاد را بررسی می‌کند و در صورت موافقت، پس از یک دورۀ زمانی پنج‌ماهه بررسی عمومی، نام و نشانۀ عنصر را نهایی می‌کند. به‌عنوان مثال در ژوئن ۲۰۱۶ نام و نشانۀ ۴ عنصر ۱۱۳، ۱۱۵، ۱۱۷ و ۱۱۸ اعلام و در نوامبر ۲۰۱۶ تأیید و نهایی شد.

منبع:

Periodic Table of Elements

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *